Skip to main content

Το έργο «Greek Prisons Archives» αποτελεί ένα ψηφιακό αρχείο με θέμα τον εγκλεισμό στην Ελλάδα κατά την περίοδο της γερμανικής Κατοχής 1941-1944. Ο εγκλεισμός χιλιάδων πολιτών, στρατιωτικών, εβραίων και άλλων κατηγοριών του πληθυσμού υπήρξε κομβική εμπειρία της Κατοχής στην Ελλάδα και ήταν άμεσα συνδεμένη με την πολιτική αντιποίνων που εφάρμοζαν οι ναζιστικές αρχές και τις μαζικές εκτελέσεις και δολοφονίες πολιτικών κρατουμένων, ομήρων και αμάχων. Ο Ερυθρός Σταυρός κατέγραψε 59 χώρους εγκλεισμού Ελλήνων πολιτών, στους οποίους πρέπει να προστεθούν αρκετοί ακόμα (εργοτάξια καταναγκαστικής εργασίας, κρατητήρια, άλλοι χώροι). Παρόλα αυτά ο εγκλεισμός δεν έχει ερευνηθεί συστηματικά. Ιστορικές πληροφορίες για χώρους εγκλεισμού είναι ελλιπείς ενώ η διατήρηση των χώρων σήμερα είναι εξαιρετικά προβληματική.

Σκοπός του αρχείου είναι να συγκεντρώσει άγνωστες πληροφορίες, μαρτυρίες, καθώς και οπτικό υλικό γύρω από χώρους κράτησης που χρησιμοποιήθηκαν από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις από την αρχή της Κατοχής έως την Απελευθέρωση. Περιλαμβάνει 40 βιογραφίες χώρων/κτιρίων, από την δημιουργία τους μέχρι σήμερα. Η επιλογή των σημείων έγινε με δύο βασικά κριτήρια: Την ποικιλία των χώρων κράτησης και την μεταπολεμική τους τύχη. Οι περισσότεροι χώροι έχουν καταστραφεί, περιέλθει σε αχρησία ή διαθέτουν ελάχιστη ή αμφιλεγόμενη σήμανση ως ιστορικοί τόποι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.  

Με την τεχνική του GIS, τα σημεία εντοπίζονται σε ψηφιακό χάρτη οποίος φιλοξενείται στην αρχική σελίδα καθοδηγώντας τον επισκέπτη. Για πρώτη φορά προτείνεται μια γενική τυπολογία των χώρων κράτησης με βάση τη λειτουργία τους, καθώς και τις κατηγορίες των κρατουμένων:

  • Φυλακές.
  • Στρατόπεδα πολιτών
  • Στρατόπεδα αιχμαλώτων στρατιωτικών
  • Στρατόπεδα/εργοτάξια καταναγκαστικής εργασίας
  • Χώροι που συνδέονται με το Ολοκαύτωμα

Το «Greek Prisons Archives» είναι η ιστοσελίδα του ερευνητικού προγράμματος «A Difficult Heritage: Prisons and Camps in Occupied Greece 1941-1944» το οποίο εκπονήθηκε στην Έδρα Ευρωπαϊκής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Ρέγκενσμπουργκ με επίβλεψη του καθηγητή Δρα Ράινερ Λίντκε την περίοδο 2022-2026. Το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε από το γερμανικό Ίδρυμα Φριτς Τίσεν (Fritz Thyssen Stiftung).