Η οκταώροφη πολυκατοικία στην οδό Τσιμισκή 72 (νυν Τσιμισκή 64) χτίστηκε τη δεκαετία του ’30. Την περίοδο της Κατοχής επιτάχθηκε για να γίνει έδρα της Μονάδας 621 της γερμανικής Μυστικής Στρατιωτικής Αστυνομίας (GFP). Με βάση διάφορες μαρτυρίες και περιγραφές, στον τέταρτο όροφο βρισκόταν ο χώρος ανακρίσεων, ενώ το υπόγειο είχε διαμορφωθεί σε κρατητήρια. Μετά την ανάκρισή τους, όσοι κρατούμενοι δεν αφήνονταν ελεύθεροι, μεταφέρονταν σε άλλες υπηρεσίες στην πόλη της Θεσσαλονίκης ή στο στρατόπεδο Παύλος Μελάς. Ο Δ. Κοντούδης αφηγήθηκε τον Ιούλιο του 1945 τις αναμνήσεις από την σύλληψη και κράτησή του στο κτίριο: «Προηγούνταν ένας άλλος «ανακρινόμενος». Ένας νεαρός, εργάτης αν κρίνει κανείς από την περιβολή του. Τον είχαν καθισμένο δίπλα σε ένα μεγάλο τραπέζι. Το δεξί του χέρι ήταν περασμένο σε μια παράξενη χειροπέδη που ήταν βιδωμένη επάνω στο τραπέζι. Νόμισα ότι επρόκειτο περί μέτρου προφυλακτικού κατά ενδεχόμενης απόδρασης και το βρήκα υπερβολικό. Πως θα ήταν δυνατόν και εάν έμενε μόνος του να δραπετεύσει ο άνθρωπος από τον τέταρτο όροφο του μεγάρου, όπου ήταν η «αίθουσα ανακρίσεων»; Σε λίγο ο ανακριτής, ο υπολοχαγός Χέρτελ, μου έδωσε να εννοήσω την πραγματική αξία της χειροπέδης. Έπιασε τα δάχτυλα του δεξιού χεριού του «ανακρινόμενου» και ένα-ένα τα έσπασε! Η αίθουσα γέμισε από τις κραυγές πόνου του θύματος και από το απαίσιο «κρακ – κρακ» που έκανε το σπάσιμο των κλειδώσεων των δακτύλων του. Δεν είπε τίποτε ή γιατί δεν ήθελε ή γιατί, όπως συνέβαινε στις περισσότερες περιστάσεις, δεν ήξερε τίποτα. Τον έσυραν σαν ψόφιο σκυλί έξω από την αίθουσα. Γελαστοί και χαρούμενοι. Ευχαριστημένοι ασφαλώς γιατί εκτελούσαν πιστά τις διαταγές που τους είχαν δοθεί και συγχρόνως το καθήκον τους σαν Γερμανοί… πατριώτες!».[1]
Η πολυκατοικία ανήκε μετά τον Πόλεμο στην Εθνική Τράπεζα. Αγοράστηκε από την εταιρία Trastor ΑΕΕΑΠ. Λειτούργησε ως κατάστημα της επιχείρησης ένδυσης και υπόδησης Fokas μέχρι το 2014. Το 2019 μισθώθηκε από τον ισπανικό κολοσσό Inditex και συγκεκριμένα για το brand του ομίλου Pull & Bear, που ειδικεύεται στο νεανικό γυναικείο και αντρικό ένδυμα αλλά και στα αξεσουάρ και λειτουργεί ως κατάστημα (ισόγειο). Οι οικιστικές και πολεοδομικές αλλαγές στην Θεσσαλονίκη έχουν οδηγήσει σε λάθος ταυτίσεις του κτιρίου. Ως έδρα της GFP θεωρούνταν το κτίριο που βρίσκεται σήμερα στον αριθμό 72 της Τσιμισκή, χωρίς να ληφθεί υπόψη η αλλαγή αρίθμησης του δρόμου που έχει μεσολαβήσει.[2]
[1] εφημ. Πρωινή Ώρα (Θεσσαλονίκης), 16.7.1945.
[2] Σπύρος Αλευρόπουλος, «Τσιμισκή 64», Θεσσαλονίκη Χαμένη Πόλη, 31 Οκτωβρίου 2024 https://archive.saloni.ca/3200 (τελευταία είσοδος: 4/3/2026).
